Przesądy jest to zachowanie wywoływane i podtrzymywane przez przygodne wzmocnienia , w rzeczywistości specjalnie z nim nie powiązane. Zachowanie takie najłatwiej pokazać, umieszczając gołębia w skrzynce Skinnera i programując mechanizm podający pokarm tak, by dozował wzmocnienia w sposób zmienny niezależnie od zachowania zwierzęcia.

Gdy pojawi się pierwsze wzmocnienie, gołąb będzie akurat coś robić, np. podnosić jedno skrzydło. Zachowanie to zostanie wzmocnione i jego częstość zwiększy się, toteż wzrośnie prawdopodobieństwo, że wystąpi ono akurat przy pojawieniu się następnego wzmocnienia, co oczywiście jeszcze bardziej utrwali reakcję.

Po pewnym czasie u gołębia będzie występowała w pełni rozwinięta reakcja przesądna, polegająca na podnoszeniu skrzydła, nie mająca w rzeczywistości żadnego bezpośredniego związku z otrzymywanym wzmocnieniem. Przykład ten ma pokazać, że pojęcie związku między reakcją a wzmocnieniem może istnieje w umyśle tego, kto ten związek spostrzega, i że prawdziwa ocena zależności przyczynowo-skutkowej nie jest konieczna do ukształtowania się w pełni rozwiniętego zachowania.

Twierdzi się również, co nie jest zupełnie przekonujące, że przykłady w rodzaju tego z gołębiem wskazują na pochodzenie bardziej skomplikowanych przesądów ludzkich; np. tańce rytualne zaklinaczy deszczu, co prawda nie sprowadzają deszczu, lecz są tylko przygodnie wzmacniane w sposób nieregularny.

W badaniach nad osobowością da się zauważyć, że pewne jej główne elementy pozostają niezmienne. Apsekty, które ulegają zmianie w miarę naszego dorastania to: poziom lęku, przyjacielskość, i chęć nowych doświadczeń.

Według Paul T Costa Jr, to co się w nas zmienia w ciągu naszego życia to nasze role i sprawy, które są dla nas znaczące. Niektórzy myślą, że ich osobowość się zmienia, ale to nasze przyzwyczajenia się zmieniają, nasze zdrowie, obowiązki i okoliczności – podczas gdy osobowość pozostaje w głównej mierze niezmienna.

Wyobraź sobie rodzica albo nauczyciela, który po latach zmagań z trudnymi zachowaniami własnego dziecka podejmuje decyzję, że czas na zmiany. Dziecko zostaje zapisane na terapię, a rodzic zaczyna od lektur, by wprowadzić nowe metody wychowawcze, zalecane w zdiagnozowanym przypadku. (Oczywiście, że ideałem jest praca systemowa z całą rodziną. Kiedy decyzja o pomocy dziecku jest bardzo stabilna i wiążąca, wówczas i rodzic niekiedy dostrzega własne kłopoty i zwraca się do specjalistów po pomoc).

Warto pamiętać, że całkowita zmiana frontu i próby wprowadzenia nowych metod wychowawczych czy to przez rodziców, czy przez nauczycieli prowadzą do przejściowego nasilenia się trudnych zachowań. Nie można wówczas się poddać, ale konsekwentnie przez kilka tygodni zachowywać się zgodnie z przyjętym wzorcem ustalania zasad i konsekwencji, wyznaczania granic.

Wśród najczęściej wymienianych zachowań trudnych są: odwlekanie wykonania polecenia, odmowa wykonania, brak reakcji na to, co mówią dorośli.

Pocieszenie: Po nasileniu się zachowań trudnych, oporze, buncie i sprawdzeniu, na ile dorośli są konsekwentni we wprowadzeniu nowych metod wychowawczych – w większości przypadków nadchodzi czas adaptacji do nowych warunków funkcjonowania rodziny czy grupy edukacyjnej. Bywają jednak sytuacje, że dziecko zaczyna zachowywać się w sposób niebezpieczny dla siebie i innych.

Kołakowski A., Wolańczyk T. i in. (2007). ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Przewodnik dla rodziców i wychowawców. Gdańsk: GWP.