Trening Mindfulness – czy może mi pomóc?

Pomyśl, jak wygląda Twój dzień. Wstajesz rano, szybka kawa, śniadanie w biegu, odstawiasz dzieci do szkoły, gonisz do pracy… Ile godzin dziennie spędzasz na wypełnianiu zawodowych, czy też domowych obowiązków? Ile czasu odpoczywasz w ciągu dnia? Ile razy podczas spaceru czy zabawy z dzieckiem zdarzyło Ci się planować kolejny zawodowy projekt lub myśleć o tym, co jutro zrobisz na obiad? Tkwiąc w nieustannej gonitwie myśli i działań łatwo jest przegapić istotne i znaczące momenty, które nie tylko tworzą wspomnienia – ale również kształtują nas, nasze dzieci, nasze relacje…

Termin „mindfulness” w języku polskim jest tłumaczony jako „uważność”. Pojęcie to odnosi się do świadomego kierowania uwagi na doświadczenia, które pojawiają się w bieżącym momencie. Bycie uważnym oznacza bycie czujnym obserwatorem teraźniejszości. Metoda mindfulness to pewnego rodzaju forma treningu umysłowego, który polega na wyciszeniu myśli, dostrzeganiu sygnałów z naszego ciała, zauważaniu własnych emocji (zarówno pozytywnych, jak i negatywnych) oraz koncentracji na tych doznaniach, które w danej chwili nam towarzyszą (Kabat-Zinn, 2003; Zehr, Menard, 2016). Skupiamy się na odczuciach płynących z naszych zmysłów oraz na tym, co dzieje się w relacji z drugim człowiekiem. Jest to wyjątkowy rodzaj uwagi – nieosądzający, badający, skierowany na teraźniejszość (Kabat-Zinn, 2003).

Postawa mindfulness opiera się na pięciu istotnych

(Baer, Smith, Hopkins, Krietemeyer, Toney, 2006):

  • Obserwacja to możliwość dostrzegania doznań, których realnie doświadczamy w danym momencie. W natłoku obowiązków często pomijamy sygnały z naszego ciała oraz elementy otaczającej nas rzeczywistości. Obserwacja umożliwia dostrzeżenie tego, co wcześniej było pomijane.

  • Opisywanie to nazywanie zaobserwowanych doświadczeń, co wspiera budowanie stosunku do pewnych rzeczy i zdarzeń. Określenie myśli i emocji, jakie odczuwamy wobec określonych obiektów sprzyja ukształtowaniu bezpiecznego dystansu oraz ograniczeniu impulsywności działania. Opis obserwowanych doznań powoduje, że podchodzimy do sytuacji mniej emocjonalnie, a bardziej poznawczo. Zmiana polega na sposobie opisu siebie: zamiast „jestem zły”, stwierdzam „dostrzegam, że pojawiła się we mnie złość”. Wówczas zamiast skoncentrowaniu się na złości, przerzucamy uwagę na obserwacje tego: co ją wywołało, co czuje wewnątrz, jak się objawia moja złość, o co powinienem zadbać, jak świadomie chce zareagować i poradzić sobie z nią.

  • Działanie ze świadomością to rodzaj koncentracji na określonych bodźcach, ignorując otaczające nas dystraktory. Stale rośnie ilość informacji, która dociera do naszego umysłu każdego dnia (czy wiesz że pojedyncze wydanie niedzielnego „New York Timesa” zawiera więcej danych niż docierało do XVI-wiecznego człowieka przez całe życie (Fazlagić, 2010)). Działanie ze świadomością wspiera skupienie uwagi na jednym obiekcie czy też doznaniu.

  • Akceptacja bez oceniania to umiejętność, która pozwala przyjmować fakty i obiekty takimi, jakimi są – pozbawiając je interpretacji, oceny, tworzenia fantazyjnych historii. Umożliwia ona działanie oparte na racjonalnym myśleniu. Tym samym sprzyja ona podejmowaniu decyzji w oparciu o obiektywne argumenty oraz niekoncentrowaniu się wyłącznie na negatywnych/przykrych aspektach. Akceptacja bez oceniania otwiera horyzonty, sprawiając, że nasze myślenie przestaje być wąskie i jednotorowe.

  • Neutralność dla wewnętrznych doznań to umiejętność, która pozwala na przyjmowanie własnych emocji. Na przykład, odczuwając smutek jednostka przestaje czuć przymus natychmiastowej zmiany – koniec z tzw. samobiczowaniem. Każda emocja jest ważna – nie ma dobrych i złych uczuć. Akceptacja wewnętrznych doznań pozwala w pełni ich doświadczyć, poznać i nauczyć, jak postępować w ich obecności. Emocje niosą ze sobą istotną informacje – stąd ważne jest by starać się zrozumieć, dlaczego ta emocja się pojawiła oraz zrozumieć, jaką rolę pełni w codziennym radzeniu sobie z napotkanymi wydarzeniami i obiektami.

Postawa mindfulness pozwala żyć w bardziej świadomy sposób, co wpływa na poczucie kontroli nad własnym życiem i poczucie skuteczności/sprawczości. Będąc bardziej wnikliwymi, lepiej poznajemy otaczającą nas rzeczywistość. Z czasem poznajemy swoje zautomatyzowane wzorce odczuwania, myślenia i zachowania, co pozbawia nas nawykowego reagowania i pozwala na świadome podejmowanie działań. Praktykowanie mindfulness umożliwia również zarządzanie własnymi emocjami, co za tym idzie wpływa na redukcje napięcia związanego ze stresem (Syper-Jędrzejak, Bednarska-Wnuk, 2019).

Mindfulness kształtuje naszą postawę na byciu „tu i teraz” – pozwala oderwać się od natłoku informacji – umożliwia skupienie się na priorytetach bieżącej chwili.

Bądź tu i teraz! Mindfulness – spróbuj już dziś!

Bibliografia:

Baer, R. A., Smith, G. T., Hopkins, J., Krietemeyer, J., & Toney, L. (2006). Using self-report assessment methods to explore facets of mindfulness. Assessment13(1), 27-45.

Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based inerventions in context: Past, present and future. Clinical psychologu. Science and practice, 10(2), 144-156.

Syper-Jędrzejak, M., & Bednarska-Wnuk, I. (2019). Znaczenie mindfulness w miejscu pracy-możliwości pobudzania uważności pracowników. e-mentor, (2), 61-67.

Zehr, J., Menard, J. (2016) Hold on to Yourself. Bloomington: Balboa Press

Aleksandra Berlińska

Jedna myśl w temacie “Trening Mindfulness – czy może mi pomóc?

  1. Czy w Państwa poradni jest dostępna usługa mindfulness dla dorosłych i dzieci? Wiele słyszałam o jej plusach szczególnie dla przedszkolaków. A w dobie wszechobecnych medii i panującego stresu byłyby bardzo przydatne.. Byłabym zainteresowana proszę o informację.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s