Somnambulizm to jakościowe zaburzenie snu, które cechuje opuszczenie łóżka i wędrowanie, często z równoczesnym wykonywaniem złożonych czynności bez kontaktu z otoczeniem. Potoczna nazwa to lunatyzm. Osoba może siadać na łóżku, mówić, wędrować po domu i wykonywać różne czynności. Po przebudzeniu zdarzenie nie jest pamiętane. Epizody występują najczęściej na początku nocy i trwają od 1 do 30 minut. U dzieci najbardziej nasilone objawy występują pomiędzy 4 a 8 rokiem życia. Podczas epizodu ruchy dziecka są raczej proste, powolne, dzięki czemu najczęściej bez trudu można zaprowadzić dziecko do łóżka. Epizody u dzieci są wolne od zachowań agresywnych.

Duże znaczenie w występowaniu somnambulizmu ma predyspozycja genetyczna, a także wpływ czynników, polegających na zwiększeniu ilości snu wolnofalowego, wystąpieniu sytuacji wywołujących stres, podwyższonej temperatury ciała, przyjmowania wybranych leków działających na ośrodkowy układ nerwowy, oraz czynników zewnętrznych, które prowadzą do spłycenia snu. Częstym powodem, który wywołuje wędrowanie dziecka jest przepełniony pęcherz moczowy.

Przy samnambuliźmie najczęściej nie stosuje się farmakoterapii. Wraz z wiekiem obserwuje się samoograniczenie epizodów. Trzeba natomiast zapewnić bezpieczeństwo w miejscu, gdzie śpi dziecko. Można zabezpieczyć okna, stosując odpowiednie blokady, a drzwi wejściowe zamykać na klucz. W domu z drogi, jaką dziecko może wędrować, trzeba usunąć przedmioty, które mogą stanowić zagrożenie.

Dominika Tkaczuk – psycholog

Gry komputerowe mogą pełnić wiele pozytywnych funkcji. Mogą stanowić formę zabawy, być środkiem do ćwiczenia i nabywania nowych umiejętności. Bywają często wykorzystywane nawet do wspomagania terapii różnych zaburzeń.

Niektóre gry mają jednak negatywny wpływ na odbiorcę. Gracz może utożsamiać się ze złym bohaterem, który często jest autorem bądź uczestnikiem agresywnych, pełnych przemocy zachowań. Symulowane obrazy o agresywnej treści mogą powodować powtarzanie tego typu działań. Przemoc w grach komputerowych jest prezentowana w taki sposób, że uczestnik zyskuje przekonanie, iż agresja w świecie jest powszechnym i akceptowanym elementem relacji międzyludzkich. Gry o takiej specyfice prowadzą do odwrażliwienia i znieczulenia na agresję wobec innych ludzi. Przemoc w grach nie jest karana, jest nagradzana.

Bohater zwykle posługuje się bronią, a jego cel to zgładzenie przeciwnika. Jest egocentryczny i pozbawiony zasad moralnych i empatii.

Dziecko uczy się poprzez obserwację i naśladownictwo tego, co widzi w otaczającym świecie. Częste uczestnictwo w grach komputerowych przepełnionych przemocą może skutkować kształtowaniem się agresywnych skryptów poznawczych i prowadzić do trwałej zmiany w strukturze osobowości.

Jak rozpoznać, że gra jest odpowiednia dla dziecka? Należy dokładnie zapoznać się z symbolami PEGI, które znajdują się we frontowej i tylnej części okładki. Informują one o tym, dla kogo jest przeznaczona gra, czy występują w niej elementy przemocy, wulgaryzmy, nagość, elementy seksualne, gry hazardowe, a także o tym, że mogą powodować u dzieci lęk i strach.

Dominika Tkaczuk

psycholog

Dysonans poznawczy jest to stan nieprzyjemnego napięcia psychicznego, który pojawiają się, gdy dana osoba posiada jednocześnie dwa niezgodne ze sobą elementy poznawcze (np. myśli lub sądy). Dysonans może pojawić się także gdy brak jest zgodności zachowania z postawami. Powstaje wtedy przykry stan psychiczny i motywacja do jego redukcji. Dysonans poznawczy wpływa na zachowanie człowieka jak popęd (np. głód, ból): mobilizuje cały organizm, motywuje do działań zmniejszających napięcie i uczy unikania bodźców skojarzonych z pojawieniem się dysonansu. Motywacja do jego zredukowania jest tym większa, im większa jest niezgodność między dwoma elementami poznawczymi, im ważniejsze są te elementy dla osoby, oraz im bardziej są one powiązane ze strukturami poznawczymi tej osoby. Czytaj dalej →