Co to jest operacjonalizm?

(operationalism), stanowisko z wigorem wyłożone przez fizyka P. Bridgmana. Zasadniczo, utrzymuje ono, iż pojęcia naukowe powinny być definiowane za pomocą opisu konkretnych operacji, jakie należy wykonać, aby je zmierzyć i do tego powinno się ograniczać ich znaczenie. Operacjonizm został włączony przez skrajnych behawiorystów, a stosowana przez nich teoretyczna i emipryczna terminologia wywodziła się głównie z wyprowadzanych definicji operacyjnych. Np. siła „popędu głodu” była definiowana przez określenie liczby godzin deprywacji pokarmowej, „warunkowanie klasyczne” rozpatrywane było jako określony zbiór procedur eksperymentalnych.

Operacjonalizowano nawet pojęcia abstrakcyjne: „inteligencja” stawała się tym, co zostało zmierzone za pomocą testu inteligencji – prowadziło to do wniosku, że mogłaby być definiowana różnie, w zależności od zastosowanego testu. Jednakże wkrótce okazało się, że operacjonizm stwarza wiele problemów. Chwaląc obiektywizm tej koncepcji, trzeba zdawać sobie sprawę z jej ograniczeń. W ostatecznej analizie okazuje się, że wiele istotnych terminów i pojęć psychologii zawiera „głębsze” znaczenie, którego po prostu nie można uchwycić za pomocą nawet najbardziej skrupulatnego opisu operacji; np. przedstawione powyżej typy definicji operacyjnych nie oddają znaczenia i motywacyjnej funkcji „głodu”.

Co to jest Sadyzm?

Sadyzm (sadism) powiązanie przyjemności seksualnej z zadawaniem bólu partnerowi. Należy zauważyć, że ból może tu przybierać wiele postaci innych niż czysto fizyczne; aktem sadyzmu może być bowiem zadawanie bólu psychicznego, upokarzanie, poniżanie, wykorzystywanie itp. Termin ten odnosi się zarówno do bezpośredniego czerpania satysfakcji seksualnej z tego typu zachowań, jak i przypadków, w których zachowanie sadystyczne pełni funkcję podniety i jest wstępem do następujących po nim zachowań seksualnych. Jeśli jest niezbędne do spełnienia seksualnego, kwalifikuje się je jako parafilia.

Termin pochodzi od nazwiska znanego ze szczególnych upodobań seksualnych, cieszącego się złą sławą francuskiego eseisty, powieściopisarza i rewolucjonisty markiza D.A. de Sade’a. W znaczeniu bardziej ogólnym: czerpanie przyjemności z zadawania bólu i cierpienia innym osobom, jak w 1. ból może przybierać formy nie tylko fizyczne; w tym znaczeniu konotacja seksualna może, ale nie musi  być obecna.

Terapia elektrowstrząsowa

(electric shock therapy (EST), electroconvulsive therapy (ECT)), stosowanie elektrowstrząsów jako procedury terapeutycznej w zaburzeniach psychiatrycznych. Metoda polega na przepuszczeniu słabego prądu elektrycznego (20-30 miliamperów) obustronnie, między okolicami skroniowoczołowymi czaszki, co wywołuje utratę przytomności oraz napad typu grand mal.

Współcześnie, pacjent jest przedtem przygotowywany anestezjologicznie, tzn. usypiany za pomocą szybko działających barbituratów oraz poddany działaniu środka zwiotczającego mięśnie, w celu wyeliminowania tonicznego skurczu mięśni oraz drgawek. Po wybudzeniu można obserwować senność, przemijające przymglenie i dezorientację oraz cofające się najczęściej deficyty pamięci.

W ostatnich latach obserwuje się odchodzenie od stosowania tej metody nawet w instytucjach o dużym niedoborze personelu, gdzie stosowana była jako straszak wobec pacjentów w celu uzyskania ich uległości. Jedyne uznane zastosowanie terapeutyczne – to leczenie przypadków ciężkich depresji, w której przeciwdepresyjne leki okazały się nieskuteczne. Należy odróżnić od elektroterapii.

Reaktywne zaburzenie przywiązania

(reactive attachment disorder), zaburzenie w okresie niemowlęctwa lub dzieciństwa (przed osiągnięciem piątego roku życia), charakteryzujące się niepowodzeniem dziecka w nawiązywaniu związków społecznych. Zaburzenie to odznacza się albo trwałym niepowodzeniem dziecka w inicjowaniu takich związków lub niereagowaniem we właściwy sposób w interakcjach społecznych, albo (u starszych dzieci) bezkrytyczną towarzyskością, zwłaszcza w stosunku do obcych lub innych społecznie niepożądanych osobników.

Przypuszcza się, iż jest ono wynikiem patologicznej opieki we wczesnym okresie życia, odznaczającej się brakiem normalnej fizycznej i społecznej stymulacji, ponieważ obserwuje się je nawet w przypadkach, w których odżywanie i higiena są prawidłowe.

Zauważmy, że termin ten nie jest używany, jeśli istnieją podejrzenia co do upośledzenia umysłowego lub innego zaburzenia rozwojowego. Inna nazwa to depresja anaklityczna

Depresja

(depression) 1. w znaczeniu ogólnym: stan usposobienia charakteryzujący się poczuciem nieodpowiedniości, uczuciem przygnębienia, obniżenia aktywności i reaktywności, pesymizmem, smutkiem i podobnymi objawami. Tak rozumiane depresje występują dość powszechnie, są stosunkowo krótkotrwałe i nader częste; 2. w psychiatrii: każde z wielu zaburzeń nastroju, w których powyższe objawy przybierają charakter skrajny i są bardzo nasilone. Depresja w tym znaczeniu może być objawem jakiegoś innego zaburzenia psychicznego, może stanowić także jeden z objawów zespołu, pojawiający się wtórnie przy jakimś zaburzeniu lub też sama może być swoistym zaburzeniem. Wielu psychiatrów uznaje anhedonię za charakterystyczną cechę definiującą depresję, tak że bywa ona uważana za wystarczający objaw do postawienia diagnozy, niezależenie od tego, czy dana osoba skarży się na przygnębienie. Poniższe hasła opisują wiele głównych odmian zaburzeń depresyjnych.