Co to jest test dwukierunkowy?

(two-tailed test), badając istotność statystyczną zaobserwowanej różnicy (albo między dwiema próbami, albo między próbą a teoretycznym rozkładem), natrafia się na problem kierunku tej różnicy. Standardowa praktyka statystyczna wygląda następująco: jeśli przewiduje się, że wprowadzona manipulacja może dać skrajny (obojętnie jaki z punktu widzenia zarejestrowanej różnicy) rezultat, to należy się posłużyć testem dwustronnym, np. podczas testowania nowego leku, gdy nie jest jasne, czy podnosi on, czy obniża daną sprawność. W takiej sytuacji istotność wyniknie z danych należących do jednego z obszarów krytycznych rozkładu (tj. jednego z dwu krańców – lewego czy prawego). Mając całkowite przekonanie, iż ujawnić się mogą tylko różnice jednej orientacji (np. wpływ ćwiczenia na uczenie się), można w zasadzie przeprowadzić tylko test jednostronny, oceniający sytuację na jednym obszarze krytycznym (tj. po jednej stronie – lewej lub prawej).

Testy jednostronne mają tę zaletę, iż cały obszar decydujący o ustaleniu istotności znajduje się w jednym miejscu, a zatem szanse na osiągnięcie istotnego wyniku są dwukrotnie wyższe niż w teście dwustronnym.

Zwiększa się tutaj, z drugiej strony, możliwość popełnienia błędu pierwszego rodzaju. Istnieją wszakże istotne racje, by odradzać tę dość standardową praktykę statystyczną. Pomyślmy o badaczu, który jest przekonany, że dane badania mogą przynieść wyniki zorientowane tylko w jednym kierunku (jak w badaniach wpływu ćwiczenia na sprawność wykonania) i wybiera, wobec tego, test jednostronny. Może się okazać, iż uczestnicy eksperymentu poddawani są wielkiej licznie skomasowanych ćwiczeń i w efekcie wypadają podczas sprawdzaniu gorzej od innych, którzy mieli mniej prób, lecz za to były one rozłożone w czasie. Ponieważ jednak badacz postanowił użyć testu jednostronnego, zaobserwowany rezultat zostanie uznany za nieistotny  i nie znajdzie odbicia w sprawozdaniu.

To oczywiście skrajny nonsens – gdyby tak było, nigdy nie ujawniono by żadnych niespodzianek.  O wiele bardziej prawdopodobne wydaje się, iż nasz eksperymentator zmieniły pierwotną decyzję i postanowił skorzystać z testu dwustronnego. Testy jednostronne nie są zatem polecane. Podnoszą one prawdopodobieństwo błędów pierwszego rodzaju w stosunku nieakceptowalnym; zawsze zostają odrzucone, gdy tylko badacz ma nadzieję na interesujące odwrócenie pierwotnych oczekiwań.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s