Problemy ze snem u nastolatków.

Rodzice często zgłaszają rozmaite problemy ze snem u nastolatków. Spróbujemy przestawić najważniejsze powody, dla których tak się dzieje.

Przesunięta faza snu.

Zazwyczaj lekcje w szkole rozpoczynają się o godz. 8.00 rano. Coraz częściej nauczyciele alarmują, że dzieci i młodzież śpi na lekcjach. Okazuje się, że kiedy dzwonek zaprasza do pracy i koncentracji, mózgi młodych osób są jeszcze na granicy snu i jawy. Nastolatkowie to osoby o szczególnych potrzebach, jakby byli z innej planety. Ich zegar biologiczny tyka nieco w innym rytmie. I chociaż nie jeden rodzic powtarza i prosi co wieczór: „ Idź spać wcześniej niż wczoraj”, lub „już 22.00 – pora snu”, to okazuje się to tylko próżnym gadaniem. Według zegara wewnętrznego dzieci wybiła dopiero 21.00 i przecież nie sposób zmusić się do spania. Otóż każdy organizm funkcjonuje wg zegara biologicznego, opierającego się na cyklu światła i ciemności. Steruje nim hormon zwany melatoniną. Na siatkówkę oka pada światło i uruchamia wówczas sygnały przekazywane do mózgu. Najwięcej melatoniny jest produkowane między godziną 2 a 4 w nocy. Nad ranem poziom spada. U młodych ludzi zachodzą zmiany hormonalne, które wpływają na to, że stan czuwania przesuwa się o jedną/ dwie godziny do przodu. Nazywamy to przesuniętą fazą snu. System edukacji nie pomaga tu dzieciom. Zajęcia dla nich powinny rozpoczynać się ok 9.00-10.00, by mózgi były gotowe do pracy. Bo przecież śpiący mózg nie jest w stanie przyswajać nowych informacji.

Brak higieny snu, nieprawidłowe nawyki.

Mówi się o „śmieciowym jedzeniu”. Jak się okazuje termin ten pasuje również do snu. Jego zła jakość wynika często z przesiadywania do późnych godzin przed ekranem komputera czy komórki, które emitują niebieskie światło, charakterystyczne dla poranka. Sztuczny świt nie zachęca do spoczynku, tylko do dalszej aktywności. Zatem, kiedy nadchodzi faktyczny świt, młodzież nie chce przyjąć tego do wiadomości, bo organizm domaga się więcej snu. Są już aplikacje, które niwelują niebieskość ekranu, niestety na przedłużenie godzin spania, nie ma jeszcze rozwiązania w postaci aplikacji, tak obecnie popularnych. By spokojnie spać trzeba się do tego przygotować. Warto unikać silnych wrażeń przed snem (w tym emocjonujących filmów czy gier). Zadbać o lekkostrawną dietę, przewietrzenie pokoju czy zasłonięcie okna. By sobie pomóc w usypianiu, można praktykować trening uważności tuż przed snem.

Skutki braku snu u dzieci i nastolatków.

Naukowcy dowodzą, że zbyt mała ilość snu hamuje powstawanie nowych połączeń nerwowych, a ich brak hamuje przyswajanie wiadomości. Czas reakcji na bodźce również się wydłuża. Niestety traci się również rozsądek i racjonalne myślenie, za które odpowiadają płaty przedczołowe mózgu.

Ile snu potrzebuje nastolatek?

Okazuje się, że w okresie dorastania mózg potrzebuje dużo więcej snu, niż potem w dorosłym życiu. Często największym marzeniem młodych osób jest, by się porządnie wyspać. Są chronicznie niewyspani. W okresie dojrzewania ma miejsce bardzo intensywna zmiana pracy mózgu, co pochłania dużo energii i przyczynia się to uczucia zmęczenia i senności u nastolatków. Badania wykazują, że nastolatkowie potrzebują o 1-2 cykle snu więcej niż osoby dorosłe. Cykl snu trwa od 80 do 100 minut. Co powoduje, że młody człowiek chce spać dużo dłużej. Okazuje się, że nastolatkom może nie wystarczyć długi sen nocny i potrzebowaliby jeszcze popołudniowej drzemki by poczuć się dobrze. Dlatego często nastolatek chce odespać w weekend, gdy nie może dostatecznie wyspać się w tygodniu. Powoduje to kolejne problemy, bo cykl snu zaczyna przypominać cykle bulimiczne, a dla zdrowia byłoby dobrze by sen trwał mniej więcej tyle samo każdej nocy.

Tak więc, jak widzimy problemy ze snem u nastolatków są często przez nich doświadczane, a obecny styl życia nie służy rozwiązaniu tego problemu.

Agnieszka Idźkowska-Guz

psycholog

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s